Το «κουρμπάνι» στο Καλαμπάκι αποτελεί εγγεγραμμένο στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας από το 2023.
Το «κουρμπάνι» στις 18 Ιανουαρίου, στον Άη Θανάση, είναι από τα ελάχιστα γνήσια πανηγύρια που απέμειναν και συνεχίζουν με τον ίδιο τρόπο στο νέο τόπο εγκατάστασης εδώ και εκατό χρόνια, έχοντας μετεξελιχθεί από έθιμο μιας συγκεκριμένης προσφυγικής ομάδας σε συλλογική έκφραση της κοινότητας που κατάφερε να διαμορφώσει την κοινή ταυτότητα πάνω σε μια μνήμη που δεν ήταν κοινή. Ο Άγιος Αθανάσιος στην λαϊκή παράδοση και λατρεία συνδέεται με τελετουργίες που επιδιώκουν την υγεία της κοινότητας, την «καλοχρονιά» και την ευκαρπία. Το «κουρμπάνι» δεν είναι απλά ένα έθιμο, είναι η συνάντηση τριών γενιών που κρατούν την υπόσχεση που δόθηκε από τους πρώτους κατοίκους του χωριού.
Οι αλλαγές στην διαδικασία των επιτελεστικών τελετουργιών του εθίμου αφορούν μόνον στους τρόπους που επιτυγχάνεται η ασφάλεια, η υγιεινή αλλά και οι σύγχρονες συνθήκες εθελοντικής εργασίας για τους ανθρώπους που προσφέρουν τον κόπο και τον χρόνο τους για να συνεχίσουν την παράδοση των προγόνων τους. Έτσι, το κουρμπάνι στο Καλαμπάκι, κατάφερε να διατηρήσει τον αρχικό του χαρακτήρα, δηλαδή την καθολική συμμετοχή, τον πυρήνα τέλεσής και την ακολουθία που κάθε πράξη έχει συνενώνοντας όλους όσοι επέλεξαν να ζήσουν στο χωριό διαμορφώνοντας κοινό σημείο αναφοράς.
Όλα τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του κουρμπανιού αποτελούν προσφορά των μελών της κοινότητας, αυτό δίνει αυτοδίκαια το δικαίωμα σε όλους να λάβουν. Η πρακτική αυτή διαφυλάσσει τον πάνδημο και διαγενεακό χαρακτήρα του.
Κάθε στάδιο, ξεκινώντας απ’ τη γύρα και την ετοιμασία του χώρου, το άλεσμα για την παρασκευή του πλιγουριού, την μεταφορά του κρέατος, το τελετουργικό ανάμα των καζανιών το βράδυ της παραμονής, την ολονύχτια προετοιμασία, το γλέντι που ξεκινάει απ’ την παραμονή και συνεχίζει το πρωί ανήμερα έως αργά το βράδυ, το μοίρασμα σε όλους ανεξαιρέτως τους κατοίκους του χωριού και τους συμμετέχοντες στο πανηγύρι, μέχρι το καθάρισμα τις επόμενες ημέρες, πραγματοποιείται από εθελοντές και μόνο
Όποιες κι αν είναι οι καιρικές συνθήκες το έθιμο πραγματοποιείται χάρη στο μεράκι και την αγάπη των εθελοντών και των μελών του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου, των «κουρμπαντζήδων».
Έτσι και φέτος ξεκινήσαμε ξανά με τη «γύρα» στο χωριό την Κυριακή 4 Ιανουαρίου. Όλα τα σπίτια άνοιξαν τις πόρτες τους για να προσφέρουν για το κουρμπάνι. Οι μικροί και μεγάλοι κουρμπαντζήδες γύρισαν το χωριό πόρτα- πόρτα συνεχίζοντας την παράδοση που τους κληροδοτήθηκε.
Συνεχίζουμε τη διαδικασία της προετοιμασίας και τις επόμενες μέρες με τον ίδιο τρόπο, ετοιμάζοντας το χώρο τέλεσης του εθίμου φροντίζοντας να είναι όλα στη θέση τους , ώστε να μπορέσουν όλοι να μετέχουν στο μεγαλύτερο πανηγύρι του νομού μας και να μοιραστούν μαζί μας τη φλόγα της παράδοσης μας που εξακολουθεί να ζεσταίνει τις καρδιές των νέων ανθρώπων κάθε ηλικίας έναν αιώνα τώρα.
Σας περιμένουμε να γιορτάσουμε και να τιμήσουμε τον Άγιο Αθανάσιο με το δικό μας μοναδικό τρόπο στο Καλαμπάκι, στις 17 & 18 Ιανουαρίου.
